Kategori: Makaleler

Ezidiler Kürt mü? Edebiyatın Hafızasında Kimlik, Bellek ve Anlatıların Sınırları Kelimeler yalnızca dünyayı anlatan araçlar değildir; bazen dünyayı yeniden kuran, unutulmuş sesleri görünür kılan ve kimliklerin etrafındaki kalın duvarları incelten canlı varlıklardır. Bir halkın kim olduğunu anlamaya çalışırken tarih kitapları kadar şiirlere, destanlara, romanlara, ağıtlara ve sözlü anlatılara da kulak vermek gerekir. Çünkü insan topluluklarının hafızası yalnızca arşivlerde değil; ninnilerde, göç yollarında taşınan hikâyelerde, yas törenlerinde söylenen ezgilerde ve kuşaktan kuşağa aktarılan anlatılarda yaşar. “Ezidiler Kürt mü?” sorusu da yalnızca etnik bir sınıflandırma meselesi değildir. Bu soru, edebiyat açısından bakıldığında kimliğin nasıl anlatıldığı, belleğin nasıl korunduğu ve farklı kültürel katmanların…

Geçmişin izlerini anlamaya çalıştığımızda aslında yalnızca eski zamanların yemeklerini değil, insanların nasıl yaşadığını, neye değer verdiğini ve bugünkü dünyamızı hangi alışkanlıkların şekillendirdiğini de keşfederiz. Bir kase bakla çorbasına baktığımızda yalnızca bir yemek değil; tarımın, göçlerin, toplumsal dayanışmanın ve kültürel hafızanın yüzyıllar boyunca taşıdığı bir hikâyeyi görürüz. Bakla Çorbası Nedir? Bir Yemeğin Ötesindeki Kültürel Anlam Bakla çorbası, temel malzemesi bakla olan, farklı bölgelerde çeşitli yöntemlerle hazırlanan geleneksel bir çorba türüdür. Anadolu mutfağında baklanın kullanım biçimleri bölgeden bölgeye değişirken; kuru bakla, taze bakla, yoğurt, un, soğan, baharatlar ve kimi zaman et gibi malzemelerle hazırlanan farklı bakla çorbası tarifleri ortaya çıkmıştır. Bolu mutfağında…

Küs müyüz nasıl yazılır? Küslüğün Yazımından Daha Zor Olan Tek Şey: Küslüğü Bozmak Bazı kelimeler vardır, yazarken insanın parmakları bile kararsız kalır. Sanki klavyede küçük bir vicdan muhasebesi başlar. “Küs müyüz nasıl yazılır?” sorusu da tam olarak böyle bir kelime grubudur. Çünkü mesele sadece doğru yazımı bilmek değildir. İşin içinde biraz gurur, biraz merak, biraz da “Acaba hâlâ bana kızgın mı?” düşüncesi vardır. Mesela bir arkadaşınıza mesaj atacaksınızdır: “Küs müyüz?” Yazarsınız, sonra silersiniz. Tekrar yazarsınız. Sonra üç dakika boyunca ekrana bakarsınız. O sırada insan beyninin yaptığı analiz, bazı şirketlerin yıllık toplantısından daha detaylıdır. “Çok mu ilgili göründüm?” “Bunu yazarsam barışmak…

Efulim kime denir? Günlük dildeki sıcak bir kelimenin geleceğe uzanan hikâyesi Ankara’da yaşayan biri olarak dilin nasıl değiştiğini, bazı kelimelerin bir anda yükselip sonra sessizce geri çekildiğini çok net görüyorum. Özellikle sosyal medyanın, şehirler arası göçün ve farklı kültürlerin iç içe geçmesiyle birlikte bazı ifadeler artık sadece bir bölgeye ait olmaktan çıkıyor. “Efulim kime denir?” sorusu da tam olarak böyle bir yerden hayatıma giriyor. Bu kelimeyi ilk duyduğumda kulağa hem yabancı hem de inanılmaz sıcak gelmişti. Sonradan fark ettim ki aslında bu sadece bir hitap değil; bir duygu taşıyıcısı. Ve bu tür kelimeler, gelecekte çok daha farklı bir yere evrilecek…

Duruşmada Kaç Avukat Var? Görünen Sayının Ötesinde Bir Felsefi Soru Herkese merhaba! Humanitastour olarak bugün Duruşmada kaç avukat var konusunda kapsamlı bir değerlendirme sunuyoruz. Bir mahkeme salonunda gözlerimizi kapattığımızı düşünelim. Tahta sıralar, hâkimin kürsüsü, dosyaların sessiz ağırlığı, kalemlerin çıkardığı küçük sesler… Sonra kendimize şu soruyu soralım: “Duruşmada gerçekten kaç avukat var?” Bu soru ilk bakışta basit bir sayma problemi gibi görünür. Bir tarafta sanık müdafii, diğer tarafta müşteki vekili, belki birkaç katılan vekili, belki de kamu adına görev yapan bir savcı… Fakat biraz daha derine indiğimizde mesele yalnızca fiziksel olarak odada bulunan kişilerin sayısı olmaktan çıkar. Bir avukat yalnızca cübbesiyle…

Kurtların Sessiz Dünyasında Alfa Olmanın Hikâyesi Bugün Humanitastour sayfasında “Kurtlar nasıl alfa olur” üzerine hazırladığımız içeriği sizlerle buluşturuyoruz. Kayseri’de kışın kendine has bir sessizliği vardır. Sabahları penceremi açtığımda yüzüme vuran soğuk hava, bazen bana hayatın ne kadar sert ama bir o kadar da gerçek olduğunu hatırlatır. 25 yaşındayım ve yıllardır tuttuğum günlüklerimde en çok aynı şeyden bahsettiğimi fark ettim: İnsan bazen kendi içindeki gücü bulmak için uzun bir yolculuğa çıkıyor. Geçen kış yaşadığım bir olay, bu düşüncelerimi tamamen değiştirdi. O gün tuttuğum günlük sayfasına şu cümleyi yazmıştım: “Belki de güçlü olmak, en önde yürümek değil; herkes yorulduğunda hâlâ yol gösterebilmektir.”…

Karınca Isırığı Zararlı Mıdır? Günlük Hayatta Karşılaştığımız Bir Sorun Bugünkü makalemizde “Karınca ısırığı zararlı mıdır” ile ilgili dikkat edilmesi gereken noktaları inceliyoruz. Geçen gün evin balkonunda otururken birden karınca ısırığıyla irkildim. Basit bir şey gibi görünse de, bir an için “Acaba zararlı mı?” diye düşünmeden edemedim. Karınca ısırıkları çoğu zaman küçümsenir; ancak hem yerel hem küresel açıdan bakınca aslında düşündüğümüzden biraz daha karmaşık bir durumla karşı karşıya olduğumuzu fark ediyorsunuz. Özellikle Bursa gibi şehirlerde bahar ve yaz aylarında açık havada zaman geçirmek isteyenler için bu küçük canlıların etkisi bazen can sıkıcı olabiliyor. Karınca Isırığı Nedir ve Nasıl Oluşur? Karıncaların çoğu…

Bulaşık Makinesi Suyu Boşaltma Nasıl Yapılır? Ev İçindeki Küçük Bir Sorunun Sosyolojik Anlamı Bir evin içinde yaşanan küçük bir aksaklığın aslında ne kadar büyük anlamlar taşıyabileceğini düşündüğüm zamanlarda, bulaşık makinesinin içinde biriken su gibi basit görünen meselelerin bile insan ilişkileri, alışkanlıklar ve toplumsal düzenle bağlantılı olduğunu fark ediyorum. Hepimizin hayatında bir gün bulaşık makinesi çalışmayı bırakabilir, yıkama sonrası kirli su içeride kalabilir ya da mutfakta beklenmedik bir sorun ortaya çıkabilir. Böyle anlarda yalnızca bir teknik problemi çözmeye çalışmayız; aynı zamanda ev içindeki sorumlulukları, zaman kullanımını ve aile bireyleri arasındaki görev dağılımını da yeniden düşünürüz. Bir cihazın suyu boşaltmaması, ilk bakışta…

Merhabalar! Humanitastour ekibi bu yazıda Varın anlamı nedir hakkında merak edilenleri toparladı. Varın Anlamı Nedir? İnsan Zihni, Duyguları ve Sosyal Dünyası Üzerinden Psikolojik Bir İnceleme Bazen tek bir kelimenin insan zihninde ne kadar geniş bir alan açabildiğini fark ederim. Günlük hayatta sıkça kullandığımız bazı ifadeler, üzerinde durmadığımız halde düşüncelerimizi, kararlarımızı ve ilişkilerimizi etkileyebilir. “Var” kelimesi de böyle bir anlam taşıyor. İlk bakışta yalnızca bir şeyin mevcut olduğunu anlatan basit bir ifade gibi görünse de, insan psikolojisi açısından bakıldığında var olmak; fark edilmek, anlam kazanmak, kabul görmek ve kendini dünyada konumlandırmakla ilişkilidir. “Varın anlamı nedir?” sorusu aslında yalnızca dilsel bir soru…

Kaynama Noktası Arttıkça Buhar Basıncı da Artar mı? Edebiyatın Sıcaklık, Dönüşüm ve Görünmeyen Güçleri Üzerine Kelimeler de tıpkı maddeler gibi görünmeyen hareketlerin taşıyıcısıdır. Bir cümlenin içinde saklanan duygu, zamanla yoğunlaşır; bir karakterin sessizliği, sayfalar ilerledikçe yükselen bir basınca dönüşür. Edebiyat, yalnızca anlatılan olayların toplamı değildir; aynı zamanda görünmeyen kuvvetlerin, içsel çatışmaların ve dönüşümlerin alanıdır. Bir insanın iç dünyasında biriken korkular, umutlar, tutkular ve kırılmalar nasıl bir noktada açığa çıkıyorsa, doğadaki maddeler de belirli koşullar altında değişim geçirir. Bu nedenle bilimsel bir soru olan “Kaynama noktası arttıkça buhar basıncı da artar mı?” sorusu, edebiyatın diliyle yeniden düşünüldüğünde yalnızca fiziksel bir ilişkiyi…